Omgaan met terugval

Gepubliceerd op 27 januari 2026 om 21:00

"Zo kom je er stap voor stap doorheen".

Een terugval, alleen het woord kan al zwaar voelen. Of het nu gaat om mentale gezondheid, herstel van burn-out, verslaving, chronische stress of persoonlijke groei; een terugval kan je het gevoel geven dat je weer helemaal terug bij af bent. Maar dat ben je niet! Een terugval is geen falen - het is een onderdeel van het proces.

 

Maar wat is nu een terugval eigenlijk?

Een terugval betekent dat je (tijdelijk) weer vastloopt in oud gedrag, oude gevoelens of klachten waarvan je dacht dat ze minder waren geworden. Dat kan enorm frustrerend zijn, vooral als je net het gevoel had dat het beter ging. Toch zegt een terugval NIETS over jouw waarde of inzet. Het zegt alleen dat je mens bent!

 

1. Erken wat er gebeurt (zonder oordeel.)

De eerste stap en misschien wel de moeilijkste stap; erken dat je een terugval hebt. Niet wegduwen, niet kleiner maken, niet minder belangrijk maken, niet minder ernstig voorstellen dan het eigenlijk is, maar ook niet overdrijven. Probeer te observeren wat er gebeurt alsof je van een afstandje naar jezelf kijkt.

 

"Oke, dit is waar ik nu sta. Niet fijn, maar wel waar."

2. Herinner jezelf eraan dat vooruitgang niet lineair is.

Herstel en groei gaan zelden in een rechte ijn omhoog. Het lijkt meer op een golfbeweging; stappen vooruit, een stap terug, en dan weer verder. Alles wat je eerder hebt geleerd of opgebouwd, is niet verdwenen! Het is er nog - ook al voelt dat nu niet zo.

3. Ga terug naar de basis.

In een terugval is dit niet het moment om alles "perfect" te willen doen. Focus op de basis.

  • Voldoende slaap.
  • Regelmatig eten.
  • Een beetje beweging.
  • Frisse lucht.
  • Simpele structuur in je dag.

Kleine haalbare acties helpen je zenuwstelsel tot rust te komen en geven je weer een gevoel van grip.

4. Praat erover (ook als je daar geen zin in hebt.)

Een terugval kan eenzaam voelen, juist daarom is het belangrijk om iemand in vertrouwen te nemen; een vriend, familielid, coach of therapeut. Je hoeft het niet op te lossen in dat gesprek, absolut niet. Alleen hardop zeggen hoe het nu echt met je gaat, kan al verlichting geven.

 

Want je hoeft het niet alleen te doen! Delen is helen.

5. Onderzoek wat deze terugval je wil vertellen.

Als je er ruimte voor hebt, kijk dan nieuwsgierig.

  • Wat ging eraan vooraf?
  • Was ik over mijn grenzen gegaan?
  • Heb ik signalen genegeerd?

Een terugval is geen straf, maar vaak een signaal. Het laat zien waar extrea zorg, rust en aandacht nodig is.

6. Wees mild voor jezelf.

Misschien wel de belangrijkste tip: Behandel jezelf zoals je een goede vriend(in) zou behandelen. Met begrip, geduld en zachtheid. Je hoeft dit niet "beter" te doen dan je kunt. Je hoeft alleen door te gaan, op jouw tempo en niet alleen!

Een terugval voelt misschien als stilstand, maar dat is het niet. Het is een pauze, een omweg, soms zelfs een les. Je bent niet terug bij af - je bent onderweg. En dat is meer als genoeg!

 

Veel liefs,

Femke 💚

«   »