"Verslaving is een chronische aandoening waarbij terugval vaak voorkomt."
Verandering verloopt niet in één rechte lijn, maar in fasen. Terugval betekent niet dat iemand heeft gefaald, maar dat het veranderproces nog gaande is.
Tijdens terugval keert iemand tijdelijk terug naar het verslavende gedrag. Dit gebeurt vaak door stress, verleidingen, emoties of sociale druk. Ook het ontbreken van steun of copingvaardigheden vergroot de kans op terugval.
Terugval gaat vaak gepaard met schuld, schaamte en verminderd zelfvertrouwen. Deze gevoelens kunnen het herstel belemmeren als iemand zichzelf veroordeelt. Daarom is zelfcompassie en steun van anderen belangrijk.
Terugval kan juist ook leerzaam zijn. Het helpt om risicosituaties te herkennen en nieuwe strategieën te ontwikkelen. Door hierop te reflecteren kan iemand sterker terugkomen in het herstelproces.
Terugval os het (gedeeltelijk of volledig) terugkeren naar oud gedrag nadat iemand verandering heeft ingezet of volgehouden. Het is geen mislukking, maar een normaal en verwacht onderdeel van gedragsverandering.
Effectieve begeleiding bij verslaving richt zich niet alleen op stoppen, maar ook op terugvalpreventie. Dit betekent: voorbereiden op moeilijke momenten, vaardigheden aanleren en accepteren dat meerdere pogingen normaal zijn.
Conclusie: terugval is een normaal onderdeel van herstel bij verslaving en biedt kansen om duurzame verandering op te bouwen.
Terugval
- Tijdelijk
- Onderdeel van het leren
- Kans op groei
Falen
- Definitief
- Stoppen met proberen
- Geen leerproces
Wat helpt bij herstel na terugval?
-
Normaliseren: “Dit gebeurt bij bijna iedereen”
-
Terugkijken: wat gebeurde er precies?
-
Zelfcompassie i.p.v. zelfkritiek
-
Concrete plannen voor moeilijke situaties
-
Opnieuw instappen in een eerdere fase (bijv. overweging of voorbereiding)