Signaleringsplan

Toen ik begon met mijn herstel, dacht ik dat 'controle hebben' betekend dat ik gewoon niet meer mocht gebruiken. Simpel, toch? Maar al snel ontdekte ik dat herstel veel meer is dan alleen stoppen. Het gaat over leren herkennen wanneer ik terug begin te glijden, waarom dat gebeurt, en wat ik dan nodig heb. Daarom heb ik mijn signaleringsplan gemaakt - mijn persoonlijke handleiding om mezelf beter te begrijpen.

Wat is een signaleringsplan eigenlijk?

Een signaleringsplan is een persoonlijk plan waarin staat hoe iemand signalen van spanning, stress of ontregeling kan herkennen, en wat er dan nodig is om weer tot rust te komen. Het wordt vaak gebruikt binnen de zorg, het onderwijs en de jeugdhulp, maar eigenlijk kan iedereen er baat bij hebben.

Het doel van een signaleringsplan is simpel; voorkomen dat spanningen escaleren door tijdig in te grijpen - op een manier die past bij de persoon zelf.

Een signaleringsplan helpt mij de vroegsignalen van terugval te herkennen. Dat kunnen kleine dingen zijn die voor buitenstaanders onschuldig lijken, maar die voor mij een waarschuwing zijn. 

Wat staat er in een signaleringsplan?

Een goed signaleringsplan beschrijft;

• Signalen van spanning;

Hoe merk je dat het minder goed gaat? (Bijvoorbeeld sneller boos, terugtrekken, piekeren en lichamelijke klachten).

• Triggers;

Wat veroorzaakt stress of spanning?

• Wat helpt in verschillende fases;

Wat kun je zelf doen, en wat kunnen anderen doen?

• Contactpersonen en afspraken;

Wie kan helpen, en hoe?

Vaak wordt gewerkt met fasen of zones, bijvoorbeeld;

Per fase wordt beschreven wat iemand nodig heeft en wat beter juist niet te doen.

Wat helpt mij als het oranje of rood wordt?

Er zijn momenten waarop spanning oploopt en het moeilijk wordt om rustig te blijven. In mijn signaleringsplan heb ik beschreven wat mij dan helpt;

• Ik bel mijn contactpersoon of sponsor, ook al voelt dat ongemakkelijk.

• Ik ga naar een meeting of praat met iemand die begrijpt wat herstel is.

• Ik schrijf op wat ik voel in mijn dagboek in plaats van het weg te drukken.

• Ik verander van omgeving – maak een wandeling, zet muziek op, of haal even frisse lucht.

• En soms is het simpelweg erkennen: “Ik ben niet oké vandaag.”

Dat alleen al kan het verschil maken tussen terugval en herstel.

Waarom een signaleringsplan maken?

Een signaleringsplan biedt meerdere voordelen;

1. Zelfinzicht;

Het helpt iemand beter begrijpen hoe spanning bij hen werkt. Alleen al het in kaart brengen van signalen geeft vaak meer grip.

2. Voorkomen van escalaties;

Door vroegtijdig signalen te herkennen, kun je eerder bijsturen - waardoor een crisis vaak voorkomen kan worden.

3. Betere samenwerking;

Een signaleringsplan maakt communicatie tussen client, begeleider, familie of collega's duidelijker. Iedereen weet wat helpt en wat juist niet.

4. Meer regie en veiligheid;

Het plan wordt samen gemaakt, waardoor iemand meer eigen regie ervaart. Dat vergroot het gevoel van veiligheid en vertrouwen.

Hoe maak je een signaleringsplan?

Een signaleringsplan maak je samen, want;

•  Betere herkenning van signalen;

Vaak zien anderen dingen die iemand zelf minder snel opmerkt. Door samen te praten over signalen, krijg je een volledig beeld.

• Meer begrip en samenwerking;

Als iedereen weet wat de signalen zijn en wat helpt, kunnen mensen om je heen beter ondersteunen. Dat voorkomt misverstanden en maakt de samenwerking sterker.

• Eigen regie en vertrouwen;

Het plan gaat over de persoon zelf - dus het is belangrijk dat diegene zelf meebeslist over wat erin staat. Dat vergroot het gevoel van controle en veiligheid.

• Draagvlak in het team of netwerk;

Wanner meerdere mensen het plan samen opstellen, ontstaat er meer betrokken. Iedereen weet wat zijn of haar rol is als spanning toeneemt.

Kort gezegd -> een signaleringsplan werkt het niet over iemand, maar met iemand wordt gemaakt.

Waarom ik mijn signaleringsplan koester;

Voor mij is het signaleringsplan geen straf of beperking, maar juist een kompas.
Het helpt me eerlijk te blijven – vooral tegenover mezelf.

Elke keer dat ik het gebruik, leer ik iets nieuws over hoe ik reageer op stress, verdriet of druk.
Herstel is niet perfect.
Het is leren vallen en opstaan met open ogen.

En mijn signaleringsplan is er om me te helpen weer op te staan – elke keer opnieuw.