Feit of fabel

Verslaving discrimineert niet – het maakt geen onderscheid tussen jong of oud, rijk of arm, succesvol of zoekend.
Iedereen kan, onder de juiste (of beter gezegd: verkeerde) omstandigheden, een verslaving ontwikkelen.

Veel mensen denken bij verslaving nog steeds aan een bepaald stereotype: iemand die op straat leeft, zijn baan is kwijtgeraakt of volledig de controle heeft verloren. Maar de werkelijkheid is heel anders. Verslaving komt voor in alle lagen van de samenleving. Van studenten tot hardwerkende ouders, van ondernemers tot gepensioneerden – niemand is volledig beschermd.

Het begint vaak onschuldig.

Verslaving ontstaat meestal niet van de ene op de andere dag. Het begint klein: een glas wijn na het werk om te ontspannen, een pilletje op een feestje, of elke avond gamen om de druk van de dag te vergeten.
Langzaam verschuift het van “ik kies ervoor” naar “ik kan niet meer zonder”. Dat is het moment waarop controle verdwijnt – en verslaving zijn greep krijgt.

Waarom kan het iedereen overkomen?

Veel mensen denken: “Dat zou mij nooit gebeuren.”
Maar de realiteit is dat niemand volledig beschermd is tegen de werking van het brein, stress, of omstandigheden.
Er spelen namelijk verschillende factoren mee:

• Biologische aanleg: Sommige mensen hebben een gevoelig brein voor verslaving. Genetische factoren kunnen bepalen hoe snel je beloningssysteem reageert op bepaalde prikkels of middelen.
  Dat betekent niet dat verslaving erfelijk is, maar dat er een kwetsbaarheid kan bestaan.

• Psychologische factoren: Mensen die worstelen met angst, somberheid, trauma of stress lopen een groter risico.
  Gebruik kan dan een manier worden om gevoelens te verdoven of even niet te voelen.
  Het biedt tijdelijk verlichting, maar versterkt op lange termijn juist de pijn.

• Omgevingsinvloeden: We leven in een maatschappij waar presteren, drukte en afleiding de norm zijn.
  Een drankje om te ontspannen, een pilletje om door te gaan of een gokje om spanning te voelen — het is allemaal “normaal” geworden.
  Als iets sociaal geaccepteerd is, herkennen we vaak niet op tijd dat het de controle overneemt.

• Levensfase en gebeurtenissen:Verlies, scheiding, burn-out, of zelfs langdurige eenzaamheid kunnen aanleiding zijn voor problematisch gebruik.
  Verslaving vult dan tijdelijk het gemis op – maar vergroot uiteindelijk het gevoel van leegte.

Niemand kiest bewust voor een verslaving, maar iedereen kan erin terechtkomen als de omstandigheden samenkomen.

Voorbeelden uit het dagelijks leven.

• De jonge vader die na een drukke werkdag elke avond een paar biertjes drinkt “om te ontspannen”, tot hij merkt dat hij niet meer zonder kan.

• De student die begint met energiedrank en pillen om te studeren, en langzaam merkt dat hij zonder niet meer functioneert.

• De vrouw die na een burn-out begint te gokken op haar telefoon om haar gedachten stil te krijgen.

• De gepensioneerde die eenzaam is en steeds vaker zijn toevlucht zoekt tot alcohol of slaapmedicatie.

Verslaving heeft vele gezichten. Achter elk verhaal schuilt een mens met emoties, pijn, verlangens en hoop.

Herstel is ook voor iedereen mogelijk.

Net zoals iedereen vatbaar kan zijn voor verslaving, geldt dat herstel ook voor iedereen mogelijk is.
Het brein is flexibel – dankzij neuroplasticiteit kan het zich herstellen, nieuwe verbindingen aanmaken en oude patronen loslaten.
Met de juiste hulp, steun en tijd kunnen mensen weer grip krijgen op hun leven.

Herstel betekent niet alleen stoppen met gebruiken of gedrag veranderen, maar ook leren omgaan met gevoelens, grenzen en behoeften.
Het is een groeiproces waarin mensen leren wie ze zijn, los van hun verslaving.

Tot slot:

Verslaving is menselijk.
Het is geen teken van zwakte, maar een signaal van menselijke kwetsbaarheid – en van een brein dat probeert om te gaan met pijn, stress of leegte.

De kracht van herstel zit in begrip, eerlijkheid en verbinding.
Zodra we stoppen met oordelen, kunnen we écht luisteren, helpen en herstellen — samen.

Een verslaving kan iedereen overkomen, is dus een FEIT!

Reflectievraag;